Muazzam derecede başarılı bulduğum İngiliz dizilerinin bir örneği olan Black Mirror’ın klasik Testere serisi tarzı bir bölümünde de işlediği gibi, pedofil bireyler dışarıdan bakınca gayet kibar, nazik, kendi halinde, sıradan bireyler olabiliyor. Belirgin abes özellikler taşımıyor olmaları cinsel istismarcıların tespit edilmesini imkânsızlaştırarak çocuklarda cinsel istismarı önceden saptaması zor bir tehlike haline getiriyor. Çoğu kurban ise genellikle korku nedeniyle, bazen başlarına ne geldiğini bilmemeleri bazense kendilerini ifade edememelerinden dolayı konu ile ilgili yardım isteyemiyor, keza onlar daha çocuk. İşte böyle zamanlarda, onların sessiz sesi devreye giriyor; Resimleri.

Cinsel istismara maruz kalan çocukların çizdiği resimler profesyoneller tarafından incelendiğinde farklı çocuklar tarafından çizilen resimlerde dahi istismarı işaret eden pek çok ortak ayrıntının bulunduğu görülüyor. Bu nedenledir ki, günümüzde cinsel istismar göstergesi olan davranışsal belirtilerin varlığı durumunda, çocuk tarafından çizilen resimler istismarın ayrıntılarını ortaya çıkarmaya yardımcı araçlar olarak ele alınmaktadır. Bazı vakalar çocuk tarafından yapılan ayrıntılı çizimlere ait hikâyenin çocuktan dinlenmesi ile aydınlatılırken bazı vakalar daha ilk aşamada çocuklar tarafından yapılan resimler sayesinde ortaya çıkarılmaktadır. Zaman zaman çocuk tarafından yapılan ayrıntılı çizimler sonrası çocuğun takibe alınması ile gün yüzüne çıkan sarsıcı istismar hikâyeleri, bazense çocuğun çizimlerinde kendini tekrarlayan belirgin ayrıntıların analizleri yardımı ile varlığı keşfedilen ağır istismar vakaları bulunmaktadır. Onların şaşkınlık verici güzellikte, solmak bilmez rengarenk dünyasını yansıtan resimleri, dehşet dolu deneyimlere sahip olanlarının sessiz çığlıklarını taşıyor. Kocaman dünyalarını resmettikleri minicik elleri ile çizdikleri resimler sayesinde güçlerinin yetmediği, seslerinin çıkmadığı zamanlarda attıkları derin çığlıkları “görmemiz” mümkün oluyor.

Öncelikle kritik bir uyarı ile başlayalım. Aşağıda yazan ayrıntıların analizi konu ile ilgili profesyoneller tarafından yapılmadığı sürece benzer çizimler yüzde yüz cinsel istismar göstergesi sayılmamalı. Zira bugün çocuk istismarı tespitinde profesyonellerce çocuk resimleri de tek başına veri sayılmamaktadır. Bunlar yardımcı göstergelerden öteye giden araçlar değil. Çocukta istismarın işareti sayılan pek çok farklı davranışsal belirtinin (kendine zarar verme, anormal cinsel bilgi, aşırı mastürbasyon, keskin ruh hali değişimleri, anormal öfke, tuvalet anormallikleri gibi) analizi istismar incelemelerinde temel teşkil etmektedir. Genel olarak davranışsal analizler sonrası olası istismar incelemeleri çocuk çizimleri ile desteklenmektedir. Bu yazıda amaç panik ve kontrolsüz müdahale ortamı yaratmaktan ziyade konu ile ilgili farkındalığa katkıda bulunmaktır. Çocuk zihni ve dünyası bir yetişkine nazaran dış etkenlere karşı çok daha hassas ve daha karmaşık dinamiklere sahip olduğundan çocuklar ile ilgili analizlerde profesyonel destek alınmasının ciddi bir gereklilik olduğu unutulmamalıdır.

“İmdat” nasıl çizilir?

Cinsel istismarın çocuk resimlerine yansıması konusunda en dikkat çeken husus çocuğun çizdiği resimlerde tekrarlayan anormal figürler bulunmasıdır. Elbette bu durum her zaman cinsel istismar göstergesi değil. Çocuğun tekrar tekrar aile bireylerini, öğretmenini, kendisini vs. resmetmesi gayet normal. Ancak bu resimlerde gözle görülür anormalliklerin varlığı önemli. Örneğin resimlerde çizilen insan figürlerinde belirgin genital organlarının bulunması, diğer ayrıntılar net olmasa da genital organlarının yerinin belirgin şekilde resmedilmesi cinsel istismarın bariz bir belirtisi. Cinsel istismar geçmişi olan çocukların özellikle kendi yanlarına çizdiği yetişkin bireylerin cinsel organlarını belirgin şekilde resmettiği görülmüştür.

Bir diğer belirti kendisini yalnızken, aile bireylerinden herhangi biriyleyken ya da bir yabancıyla iken çizdiği resimlerde çocuğun kendi figürünü yüzsüz ve ağızsız betimlemesi. Diğer figürlerin yüzlerini tam çizmesine rağmen tekrarlayan resimlerde kendisini yüzsüz ve ağızsız betimleyen çocukların kendini kimliksiz, varlıksız görüyor olmasının olası olduğu, bu resimlerde kendi sessizliklerini betimledikleri söylenmekte.

Bir diğer belirti ise yine aynı şekilde çocuğun yalnız ya da birileri ile birlikte çizildiği resimlerde kendisini sürekli halde kolsuz çiziyor olması. Kolsuzluk genellikle çocuklar için güçsüzlük anlamına geliyor. Bu gibi tasvirler çocuğun kendisini yanında resmettiği figüre karşı (anne, baba, abi, abla, herhangi bir akraba ya da bir yabancı) güçsüz ve yetersiz hissettiğini, karşı koymak istediği bir duruma karşı koyamadığını ifade ediyor olabilir.

Yine başka bir belirti çocuğun yanına çizdiği ya da tek başına resmettiği yetişkin ya da yabancı figürlerinin belirgin, abartılı dişlere sahip olması. Yetişkinde çizilen abartılı kollar ve eller de çocuğun karşı koyamadığı bir zapt etme durumunu işaret ediyor olabilir. Genellikle istismarcı ile birlikte kendisini resmeden çocukların istismarcı mutlu iken kendisini mutsuz resmediyor olması da bir diğer önemli nokta.

Son olarak çizimin tasvirinin çocuk tarafından yapılmasının, hikayenin çocuktan dinlenmesinin çok önemli olduğunu belirtelim. Cinsel istismar altındaki çocukların istismarı bir başkasına anlatıp yardım dilemesi altında oldukları tehdit ve yaşadıkları korkular nedeni ile pek mümkün olamayabiliyor. Ancak olayı dolaylı olarak resmetmek onlar için daha güvenli. Bu nedenle resmi anlatmalarını istemek başlarına ne geldiğini anlatmalarını istemekten daha iyi sonuç verebilmekte.

Biz büyüdükçe kirlenen dünyayı yaşanır halde tutan çocuklarımızla ilgili böyle endişelerimizin asla olmaması, renkli dünyalarının en az kahkahaları kadar güvenli olduğu günleri görmemiz dileğiyle.